هر شخصی میتواند خطای شناختی را تجربه کند. انجمن روانشناسی آمریکا خطای شناختی را به عنوان تفکر، ادراک یا باور معیوب و نادرست تعریف میکند. برای برخی از ما، خطا در تفکر یک ضربه لحظهای است. وقتی در امتحان ریاضی نمره بسیار پایینی دریافت میکنیم، ناراحت می شویم. در این مورد استدلال ما این است که در درس ریاضی ضعیف هستیم. معمولاً پس از استدلال غلط خود ادامه میدهیم و دوباره تلاش میکنیم. در این مقاله از مجله سینرژی درباره خطاهای شناختی و راههای مقابله با آنها با شما سخن میگوییم.
آشنایی با خطای شناختی؛ ریشههای خطاهای شناختی از کجا است؟
خطاهای شناختی، سوگیریهای شناختی، یا سبکهای تفکر غیرمفید از روشهای مشخصی است که افکار ما مغرضانه میشوند. ما همیشه دنیای اطراف خود را تفسیر میکنیم و سعی بر درک آنچه که اتفاق میافتد هستیم. گاهی اوقات مغز ما از میانبر استفاده میکند و به چیزهایی فکر میکنیم که کاملاً دقیق نیستند. میانبرهای شناختی مختلف باعث انواع سوگیری یا خطا در تفکر ما میشود.
گاهی ممکن است به بدترین نتیجه ممکن بپردازیم و خودمان را به خاطر چیزهایی که تقصیر ما نیست سرزنش کنیم. در مواقع دیگر احتمال دارد به شهود تکیه کنیم و سریع نتیجه بگیریم. برای برخی از انسانها، خطاهای شناختی الگویی از تفکر است که در زندگی و روابط آنها تداخل ایجاد میکند. در این موارد، خطا در تفکر میتواند منجلب به اضطراب مزمن، افسردگی و مشکلات رفتاری مانند استفاده از مواد مخدر شود.
شایعترین خطاهای شناختی کدام است؟
خطاهای شناختی به اشکال مختلفی خود را نشان میدهد. ممکن است الگوهای فکری خود را در اینجا مشاهده و یا کسی را که میشناسید توصیف کنید. در ادامه شایعترین خطاهای شناختی را به شما معرفی میکنیم:
درگیر شدن در تفکر فاجعه آمیز؛ رفتارها یا قضاوتهای تنش زا!
در هر شرایطی باید انتظار بدترین نتیجه را داشته باشید. اگر کودک شما مقررات منع آمد و شد را فراموش کرد، تصور میکنید که او دچار تصادف رانندگی شده است. اگر رئیستان جلسهای را تعیین کند، نگران اخراج شدنتان هستید. در این زمان فکر میکنید که اخراج شدن به این معنی است که شما بی خانمان میشوید و تفکر شما از آنجا به راه میافتد. احتمال دارد به از دست دادن فرزند خود فکر کنید.
تفکر فاجعه آمیز ارتباط نزدیکی با افسردگی و اختلالات اضطرابی دارد. همچنین میتواند به شدت تحت تأثیر آن قرار گیرد. این نوع تفکر میتواند باعث رفتارها یا قضاوتهای تنشزا در رابطه شود. افرادی که درگیر تفکر فاجعهآمیز هستند، ممکن است همه چیز را بیهوده ببینند.
بیشتر بخوانید: کوچینگ چیست و چرا همه به کوچ نیاز داریم
تخفیف مثبت؛ تمرکز بر روی بازخورد منفی!
وقتی چیزی به درستی پیش میرود مانند گرفتن ارتقا، آن را تأیید میکنید اما از گرفتن اعتبار می پرهیزید. در عوض، شما آن را به عنوان شانس یا اشتباه احمقانه به حساب میآورید. همچنین نظرات مثبت زیادی در مورد ارزیابی دریافت میکنید، اما بر روی یک بازخورد منفی تمرکز دارید. این نوع تفکر میتواند به احساس غرور و عزت نفس فرد آسیب برساند. اضطراب با تنزیل نکات مثبت همراه است.
استدلال عاطفی؛ یکی از مضرترین انواع تفکر!
برای قضاوت در مورد خود و جهان بر روی شواهد عینی بر احساسات غیره تکیه میکنید. به عنوان مثال، من احساس می کنم مادر بدی هستم، بنابراین باید مادر بدی باشم. این نوع تفکر مضر است زیرا باعث تصمیمگیری و قضاوت غیرمنطقی میشود. ممکن است استدلال عاطفی موجب اختلالات خوردن و سایر تفییرات رفتاری شود.
برچسب زدن اشتباه؛ اثراتی مشابه افسردگی!
شما اغلب خود و دیگران را با برچسبهای منفی تعریف میکنید. در تخصیص برچسبها، شما بر روی رفتار یا رویداد گذشته تمرکز میکنید. همکار شما تنبل است زیرا دیر سرکار آمده است. شما احمق هستید، زیرا در آزمون ریاضی مردود شدید. برچسب زدن نادرست میتواند به عزت نفس فرد و دیدگاه او نسبت به دیگران آسیب برساند. این تفکر اثراتی مشابه افسردگی را در پی دارد.
فیلتر ذهنی؛ افرایش احساس ناامیدی و درماندگی!
شما به خود، زندگی و آینده از دریچه منفی نگاه می کنید. همچنین هر چیز مثبتی را نادیده می گیرید. فیلتر کردن می تواند احساس ناامیدی و درماندگی را افزایش دهد. فیلتر کردن ذهنی با افسردگی یا افکار خودکشی مرتبط است. افرادی که فیلتر ذهنی را نشان میدهند ممکن است خود را از دیگران جدا کنند.
عطف به نتایج؛ از مهمترین خطاهای شناختی!
شما تصمیمات خود را بر اساس آنچه فکر میکنید، انجام میدهید نه بر اساس آنچه کسی میگوید یا انجام میدهد. شما سوالی درباره این که طرف مقابل چه فکر یا احساسی دارد، نمیپرسید. ذهنخوانی نوعی نتیجهگیری سریع است که در آن شکافهای دانش خود را با فرض کردن افکار دیگران پر میکنید. شما معتقدید که میتوانید ذهنها را بخوانید و واکنشها را پیشبینی کنید. این فرض ممکن است از یک نمونه صحیح ناشی شود. همین عامل موجب میشود تا باور کنید که همیشه میدانید دیگران واقعاً چه فکری میکنند.
فالگیری، شکل دیگری از خطای شناختی که با نتیجهگیری سریع مرتبط است. شما اصرار دارید که میتوانید آینده را بدون توجه به کاری که انجام میدهید، پیش بینی کنید. شما بدون انجام کار سخت مشهورمیشوید، یا همیشه شکست میخورید. بنابراین کار سخت اتلاف وقت است.
تعمیم بیش از حد؛ آسیب به عزت نفس و جهانبینی!
افرادی که بیش از حد تعمیم میدهند، تجربیات خود را از یک رویداد به رویداد دیگر اعمال میکنند. اگر ازدواج شما به طلاق ختم شود، در این زمان فکر میکنید که لایق عشق نیستید. در نتیجه، ممکن است به این نتیجه برسید که دیگر نباید قرار ملاقات با شخصی بگذارید. تعمیم بیش از حد میتواند باعث آسیب دیدن عزت نفس و جهان بینی شما شود.
شخصی سازی؛ مقایسه خود با دیگران!
اگر مردم اغلب به شما میگویند که این موضوع را شخصی نگیرید، احتمالاً شخصیسازی را تجربه خواهید کرد. شما خود را برای عواملی که خارج از کنترل شما هستند، سرزنش میکنید. به اشتباه معتقدید که هر چیزی که کسی میگوید یا انجام میدهد، یک واکنش مستقیم به شما است. شخصیسازی میتواند شما را متقاعد کند که طرد شدهاید. همچنین میتواند باعث شود خود را با دیگران مقایسه کنید.
تفکر سیاه و سفید یا قطبی شده؛ تفکر افراطی!
تفکر سیاه و سفید با افراط مرتبط است. افراد و موقعیتها یا بسیار عالیاند یا وحشتناک هستند. شما معتقدید که در زندگی یا به موفقیتهایی میرسید، یا شکست میخورید و امید خود را از دست میدهید. شما جایی برای دیدگاهها یا نتایج متعادل نمی گذارید و همیشه به صورت افراطی میاندیشید.
بیشتر بدانید: وسواس فکری چیست و چگونه باید مدیریت شود؟
اظهارات و بایدها، قوانینی بر چگونگی رفتار دیگران!
شما فهرستی از قوانینی دارید که افراد چگونه باید رفتار کنند. سرزنش مداوم خود یا دیگران به خاطر آنچه که باید گفته میشد یا انجام می شد. این سرزنشها میتواند استرس و اضطراب را افزایش دهند. اگر همیشه بر آنچه که باید اتفاق میافتاد تمرکز کنید، هرگز خوشحال نخواهید شد.
درمان با به چالش کشیدن خطاهای شناختی به شکلی امکانپذیر است؟
درمان شناختی رفتاری به طور گسترده برای کمک به شکستن چرخه خطا در تفکر استفاده میشود. روان درمانگر آموزشدیده میتواند با شما کار کند. همچنین مغز شما را برای شناسایی و به چالش کشیدن خطای شناختی با استفاده از سوابق فکری، تمرینات بازسازی شناختی و تمرینات رفتاری مجدداً آموزش دهد. در ادامه روشهایی برای درمان و مدیریت خطاهای شناختی را برای شما شرح میدهیم:
- فکر را شناسایی کنید: لحظهای را به بررسی و تجزیه و تحلیل فرآیند فکری خود که شما را به این نتیجه رسانده، اختصاص دهید. آیا مدرکی برای حمایت از این فکر دارید؟ آیا بر اساس احساسات خود نتیجه میگیرید یا بر اساس شواهد؟ چگونه ممکن است تعصبات شما بر این نتیجهگیری تأثیر بگذارد؟
- فکر را مجدداً تنظیم کنید: سعی کنید از منظر دیگری به موقعیت خود نزدیک شوید. شاید بهترین نتیجه ممکن را در مقابل بدترین نتیجه ممکن تصور کنید، در مقابل آنچه به احتمال زیاد اتفاق میافتد.
- در نظر بگیرید که چرا اینگونه فکر می کنید: به نتیجهای که گرفتهاید و اینکه آیا هر یک از پیش فرضهای شما ممکن است بر این موضوع تأثیر بگذارد، فکر کنید.
با این روشها میتوانید به راحتی علل خطاهای شناختی بشناسید و برای حل مشکلتان بکوشید.
مدیریت خطاهای شناختی را در مجموعه سینرژی بیاموزید!
خطاهای شناختی رایج هستند و مدیریت آنها دشوار است. با این حال درمانهایی مانند درمان شناختی رفتاری برای کمک به آنها وجود دارد. CBT معمولاً یک راهحل درمانی کوتاهمدت است. CBT برای شناسایی موقعیتهای دردسرساز یا آسیبزا در زندگی، افزایش آگاهی از افکار درباره موقعیت مورد نظر، افکار منفی یا نادرست پیرامون موقعیت و تغییر شکل آن افکار کار میکند. برای ایجاد تفکر سالم این مرحله نهایی، سختترین مرحله است و میتواند زمان و تمرین زیادی برای افکار سالم و مفید صرف شود.
مجموعه سینرژی تحت مدیریت جناب آقای مهندس حسین قریب گرگانی با با استفاده از سه ابزار مفید کوچینگ، منتورینگ و ذهنآگاهی به ارائه خدمات مشاورهای و آموزشی میپردازد. مشاورهها و جلسات کوچینگ فردی تخصصی آنلاین و حضوری جهت اثرگذاری بهتر و بیشتر توسعه فردی برای همه گروه سنین است. شما میتوانید در دورههای و باشگاههای توسعه فردی سینرژی شرکت کنید و در مسیر پیشرفت سبک زندگی و کسب و کار خود حرکت کنید.
شما میتوانید از طریق راههای ارتباطی زیر برای رزرو وقت مشاوره حضوری و آنلاین و ثبت نام در دورهها و باشگاههای سینرژی با کارشناسان این مجموعه ارتباط برقرار کنید:
- شماره تلفن: 09909777798
- ارسال پیام به تلگرام 09909777798 با آی دی: @Synergyscchool
- پیج اینستاگرام سینرژی با آدرس: @30nergy.school
- و گروه تلگرامی باشگاه سینرژی با آدرس: club
کارشناسان سینرژی از ساعت 8 صبح تا 5 بعدازظهر پاسخگوی شما مخاطبان هستند.
پرسشهای پرتکرار در زمینه خطاهای شناختی!
چه چیزی باعث خطاهای شناختی می شود؟
خطا های شناختی با افسردگی و اضطراب مرتبط هستند. تفکر منفی، از جمله خطاات شناختی، بخش مرکزی افسردگی است. 5 و تحقیقات نشان داده است که خطا های شناختی نیز در افرادی که نمرات اضطراب بالاتری دارند بیشتر دیده می شود.
نمونه ای از شناخت درمانی چیست؟
یک درمانگر شناختی ممکن است فعالیتهایی را که بیمار از آنها لذت میبرد، مانند پیادهروی طولانی یا مدیتیشن، برنامهریزی کند و او را تشویق کند که دوباره درگیر آنها شود. ممکن است بیمار در حین انجام آنها به عنوان بخشی از درمان خود، این فعالیت ها را ارزشمند بداند و احساس بهتری داشته باشد.
شناخت معیوب چیست؟
هر کسی می تواند خطا ی شناختی را تجربه کند، که انجمن روانشناسی آمریکا آن را به عنوان “تفکر، ادراک یا باور معیوب یا نادرست” تعریف می کند. منفی بودن اغلب ویژگی تعیین کننده است. برای برخی از ما، تفکر خطا شده یک ضربه لحظه ای است
