استروژن یک هورمون جنسی است که برای حفظ سلامت جنسی و تولید مثل شما ضروری است. سطح استروژن به طور طبیعی در طول چرخه قاعدگی زنان در نوسان است و در طول یائسگی کاهش مییابد. سطوح بالا یا پایین مداوم استروژن ممکن است نشانه وضعیتی باشد که نیاز به توجه و پیگیری داشته باشد. با این مقاله از سایت سینرژی همراه باشید تا سؤال «استروژن چیست؟» را پاسخ دهیم.
استروژن چیست؟
استروژنها گروهی از هورمونها هستند که نقش مهمی در رشد طبیعی جنسی و تولید مثلی زنان دارند. آنها همچنین هورمونهای جنسی هستند. تخمدانهای زنان بیشتر هورمونهای استروژن را میسازند، اگرچه غدد فوق کلیوی و سلولهای چربی نیز مقادیر کمی از این هورمونها را میسازند.
استروژن علاوه بر تنظیم چرخه قاعدگی بر دستگاه تناسلی، دستگاه ادراری، قلب و عروق خونی، استخوانها، سینهها، پوست، مو، غشاهای مخاطی، عضلات لگن و مغز تأثیر میگذارد. ویژگیهای جنسی ثانویه مانند موهای ناحیه تناسلی و زیر بغل نیز با افزایش سطح استروژن شروع به رشد میکنند. بسیاری از سیستمهای اندام از جمله سیستم اسکلتی عضلانی و قلبی عروقی و مغز، تحت تاثیر استروژن قرار دارند.
انواع استروژن چیست؟
سه شکل عمده استروژن وجود دارد:
· استرون (E1) شکل اولیه استروژنی است که بدن شما پس از یائسگی میسازد.
· استرادیول (E2) شکل اولیه استروژن در بدن شما در طول سالهای باروری است. این قویترین شکل استروژن است.
· استریول (E3) شکل اولیه استروژن در دوران بارداری است.
استروژن چه نقشی در سلامت باروری زنان دارد؟
استروژن مانند همه هورمونها یک پیام رسان شیمیایی است. این هورمون به بدن شما میگوید که چه زمانی فرآیندهایی را که بر سلامت جنسی و باروری شما تأثیر میگذارند، شروع و متوقف کند. این فرآیندها باعث تغییرات مهمی در بدن شما میشود.
بلوغ
سطح استروژن در دوران بلوغ، افزایش مییابد. این افزایش منجر به ویژگیهای جنسی ثانویه مانند رشد سینهها و تغییر در ترکیب کلی بدن (مانند منحنیها) میشود.
چرخه قاعدگی
همراه با هورمونهای ساخته شده در مغز، استروژن نقش مهمی در چرخه قاعدگی شما ایفا میکند. این هورمونها در یک تعادل ظریف وجود دارند تا عادت ماهانه شما منظم بماند. استروژن در تخمک گذاری (زمانی که تخمدان شما یک تخمک آزاد میکند) نقش دارد و پوشش داخلی رحم (آندومتر) را ضخیم میکند تا آن را برای بارداری آماده کند.
بارداری و باروری
استروژن در روزهای منتهی به تخمک گذاری به اوج خود میرسد. در همان زمان، استروژن مخاط دهانه رحم شما را رقیق میکند، یک اسپرم مایع باید از طریق آن شنا کند تا به تخمک برسد و بارور شود. این تغییرات ناشی از استروژن در صورت داشتن رابطه جنسی، باردار شدن را برای شما آسانتر میکند. صرف نظر از جایی که در چرخه قاعدگی خود هستید، وجود استروژن باعث میشود که رابطه جنسی راحتتر باشد. دیوارههای واژن شما را ضخیم، الاستیک و روان نگه میدارد و درد ناشی از رابطه جنسی را کاهش میدهد.
یائسگی
سطح استروژن در دوران پیش از یائسگی، درست قبل از یائسگی، کاهش مییابد. یائسگی به طور رسمی زمانی شروع میشود که به مدت ۱۲ ماه پریود نمیشوید. معمولاً در حدود سن ۵۱ سالگی و بعد از آن اتفاق میافتد. با یائسگی، سطح استروژن شما کاهش مییابد و دیگر تخمک گذاری نمیکنید. کاهش استروژن ممکن است منجر به علائمی مانند خشکی واژن، تغییرات خلقی، تعریق شبانه و گرگرفتگی شود.
استروژن چه نقشی در سلامت باروری مردان دارد؟
استروژن بر سلامت باروری افرادی که در بدو تولد مرد هستند، تأثیر میگذارد. در مردان سیس جندر، زنان تراجنسیتی و افراد غیر دودویی با آلت تناسلی، استروژن بر میل جنسی و توانایی نعوظ و تولید اسپرم تأثیر میگذارد. استروژن بسیار کم میتواند منجر به کاهش میل جنسی شود. مقدار بیش از حد آن هم میتواند باعث ناباروری و اختلال نعوظ شود. استروژن بیش از حد میتواند باعث ژنیکوماستی یا بزرگ شدن سینهها شود.
عملکرد غیر تولید مثلی استروژن چیست؟
استروژن فرآیندهای مهمی را در سیستمهای اسکلتی، قلبی عروقی و عصبی مرکزی تنظیم میکند که بر سلامت کلی شما تأثیر میگذارد. استروژن بر این موارد تاثیر دارد:
· سطح کلسترول
· سطح قند خون.
· توده استخوانی و عضلانی.
· گردش خون و جریان خون.
· تولید کلاژن و رطوبت در پوست شما.
· عملکرد مغز، از جمله توانایی شما برای تمرکز.
· آناتومی
استروژن در کجای بدن قرار دارد؟
تخمدانهای زنان، بیشتر استروژن را در طول سالهای باروری میسازند. غدد آدرنال(غدد روی کلیهها) و بافت چربی (چربی بدن) نیز استروژن ترشح میکنند. جفت (ارگانی که اجازه می دهد مواد مغذی بین والد و جنین به اشتراک گذاشته شود) در دوران بارداری، استروژن ترشح میکند. پس از آزاد شدن، استروژن از طریق جریان خون حرکت میکند تا زمانی که به قسمتی از بدن شما برسد که باید تحریک شود. در آنجا، استروژن به پروتئینی به نام گیرنده استروژن متصل میشود که فرآیند را به حرکت درمیآورد. گیرندههای استروژن در سراسر بدن شما قرار دارند.
شرایط و اختلالات رایج مرتبط با استروژن چیست؟
اختلالات استروژن سبب ناهماهنگی در بخشهای گوناگون بدن میشود:
بی اشتهایی عصبی:
شرایطی مانند بیاشتهایی عصبی با سطوح پایین استروژن همراه است. استروژن بسیار کم میتواند باعث پریودهای نامنظم و از دست رفته (آمنوره) شود. افرادی که چربی بدن بسیار کمی دارند، (مدلها، ورزشکاران) یا درگیر اختلال در تغذیه هستند، ممکن است استروژن پایینی داشته باشند.
سرطان سینه:
مطالعات نشان داده است که قرار گرفتن در معرض استروژن، افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش نمیدهد، اما ممکن است سرطان سینه را پس از تشکیل بدتر کند.
اندومتریوز:
استروژن باعث آندومتریوز نمیشود، اما استروژن ممکن است درد آندومتریوز را بدتر کند.
اختلال عملکرد جنسی زنان (FSD):
کاهش سطح استروژن میتواند باعث تغییرات فیزیکی و عاطفی شود که رابطه جنسی را کمتر لذت بخش میکند. با این حال، داروهای حاوی استروژن برای جایگزینی هورمون در بدن تا قبل از یائسگی در نظر گرفته نمیشود.
ناباروری:
استروژن کم و زیاد می تواند چرخه قاعدگی شما را مختل کند. علل زمینهای که میتواند منجر به کاهش و افزایش استروژن شود، ممکن است با ناباروری مرتبط باشد.
چاقی:
سطح استروژن اغلب در میان افرادی که چربی بدن بیشتری دارند، بالاتر است.
پوکی استخوان:
سطوح پایین استروژن میتواند استخوانهای شما را ضعیف کند تا راحتتر شکسته شوند.
نارسایی اولیه تخمدان (یائسگی زودرس)
در این وضعیت، تخمدانها زودتر از موعد تولید تخمک را متوقف میکنند (قبل از ۴۰ سالگی). در نتیجه، تخمدانها استروژن مورد نیاز بدن را ترشح نمیکنند.
سندرم پیش از قاعدگی (PMS) و اختلال نارسایی پیش از قاعدگی (PMDD):
تغییرات هورمونی چرخهای مرتبط با قاعدگی میتواند منجر به علائم جسمی ناخوشایند و تغییرات خلقی شود. کاهش استروژن به دنبال تخمک گذاری یکی از دلایل بالقوه PMS و PMDD است.
سندرم ترنر:
تخمدانها اغلب در سندرم ترنر توسعه نیافتهاند و در نتیجه استروژن پایینی دارند. در نتیجه، افراد مبتلا به این عارضه ممکن است دچار درد سینه یا پریود نشوند.
سرطان رحم (سرطان آندومتر):
سطوح بالای استروژن ممکن است باعث ایجاد پوشش داخلی رحم شما شود. در نهایت، سلولهای سرطانی ممکن است شروع به رشد کنند.
فیبروم و پولیپ رحم:
استروژن بیش از حد ممکن است با تومورهای غیرسرطانی به نام فیبروم یا پولیپ که در رحم شما رشد میکنند، مرتبط باشد.
آتروفی واژن (واژینیت آتروفیک):
استروژن بسیار کم ممکن است باعث نازک شدن و خشک شدن پوشش واژن شود. آتروفی واژن در دوران یائسگی و پس از یائسگی شایع است.
تحقیقات در مورد نقش استروژن در شرایطی که سایر سیستمهای بدن را تحت تاثیر قرار میدهد، ادامه دارد. به عنوان مثال، استروژن با برخی از اختلالات غدد درون ریز و بیماریهای دستگاه گوارش مرتبط است.
سطوح طبیعی استروژن چیست؟
سطح استروژن در طول زندگی افزایش و کاهش مییابد. این نوسان، طبیعی است. به عنوان مثال، افزایش سطح استروژن در دوران بلوغ و کاهش آن با نزدیک شدن به یائسگی طبیعی است. افزایش سطح استروژن در طول تخمک گذاری طبیعی است تا بدن شما بتواند خود را برای بارداری آماده کند. طبیعی است که در طول دوره قاعدگی، زمانی که تغییرات بارداری لازم نیست، سطح این هورمون پایین بیاید.
پرسشهای مطرح در زمینه استروژن چیست
استروژن چه تاثیراتی میگذارد؟
استروژن علاوه بر تنظیم چرخه قاعدگی بر دستگاه تناسلی، دستگاه ادراری، قلب و عروق خونی، استخوانها، سینهها، پوست، مو، غشاهای مخاطی، عضلات لگن و مغز تأثیر میگذارد.
استروژن بالا چه می کند؟
بدن برای سلامتی به تعادل مناسبی از استروژن و سایر هورمونهای جنسی نیاز دارد. سطوح بالای استروژن ممکن است باعث افزایش وزن، خلق و خوی ضعیف و سندرم پیش از قاعدگی شدید (PMS) در زنان شود. در مردان، ممکن است منجر به اختلال نعوظ شود. استروژن به عنوان یک هورمون جنسی زنانه شناخته میشود.
استروژن چه احساسی در شما ایجاد میکند؟
استروژن در همه جای بدن، از جمله قسمتهایی از مغز و مرکز احساسات، فعال میشود. برخی از اثرات استروژن عبارتند از: افزایش سروتونین و تعداد گیرندههای سروتونین در مغز، اصلاح تولید و اثرات اندورفین و مواد شیمیایی «احساس خوب» در مغز.
